Қазақстанда жаңа жұмыс орындарының сапасы мен өңірлік динамикасы қалай өзгерді?
09.10.2026
мин
0
137
Сурет: inbusiness.kz
Қазақстанда соңғы жылдары еңбекпен қамту саясаты сандық көрсеткіштерден бөлек, сапалық деңгейге өтуге бет бұрды, — деп хабарлайды Dauletten.kz.
2019–2025 жылдар аралығында елде 3,6 миллионнан астам жаңа жұмыс орны ашылып, оның басым бөлігі тұрақты сипатқа ие болды. Азаматтардың табысын арттырып, ішкі тұтыну сұранысын ынталандыратын бұл тенденция өңірлердің экономикалық әлеуетін арттыруға да тікелей ықпал етуде.
Тұрақты жұмыс – халық әл-ауқатының басты кепілі
Елімізде соңғы алты жылда құрылған жұмыс орындарының 2,4 миллионы – тұрақты еңбек орындары. Тұрақты әрі өнімді жұмыс беру азаматтарға үздіксіз табыс тауып қана қоймай, кәсіби біліктілігін шыңдауға және еңбек өнімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Тек 2025 жылдың өзінде 564,2 мың азамат жаңадан жұмыспен қамтылды. Бұл көрсеткіштің 64%-ын (361,9 мың) тұрақты жұмыс орындары құраса, қалған 36%-ы (202,3 мың) уақытша маусымдық жобалар еншісіне тиді.
Президенттің «Әділетті Қазақстан – баршаға және әрқайсысына. Қазір және әрдайым» сайлауалды бағдарламасы бойынша 2030 жылға дейін 3,3 миллион тұрғынды жұмыспен қамту межеленген. Ал 2026 жылға қойылған нақты тапсырма – кемінде 480 мың адамды еңбекпен қамту.
Көш бастаған өңірлер: Тұрақтылық қайда жоғары?
2025 жылдың қорытындысы бойынша тұрақты жұмыс орындарын құру көрсеткіші бойынша Ақмола мен Қостанай облыстары көш басына шықты. Екі өңірде де жаңадан ашылған орындардың 76%-ы тұрақты сипатқа ие.
Үздік өңірлердің нақты көрсеткіштері:
Ақмола облысы: 17,2 мың тұрақты жұмыс орны (үлесі – 76%);
Қостанай облысы: 24,5 мың жұмыс орны (76%);
Жамбыл облысы: 38 мың жұмыс орны (72%);
Ақтөбе облысы: 38,5 мың жұмыс орны (71%);
Шымкент қаласы: 22,5 мың жұмыс орны (71%).
Аймақтарда туындайтын тұрақты жұмыс орындары ішкі еңбек көші-қонын азайтып, азаматтардың өз туған жерінде еңбек етуіне, сондай-ақ жергілікті шағын бизнес пен қызмет көрсету секторының дамуына жол ашады.
2025 жылы еңбек нарығындағы жаңа орындардың негізгі бөлігі қызмет көрсету, білім беру және аграрлық секторға тиесілі болды:
Экономикалық қызметтің басқа түрлері: 137,7 мың (38%);
Білім беру саласы: 80,5 мың (22,3%);
Ауыл, орман және балық шаруашылығы: 60,4 мың (16,7%);
Құрылыс секторы: 27,6 мың (7,6%);
Денсаулық сақтау мен әлеуметтік қызметтер: 25,2 мың (7%);
Сауда және автокөлік жөндеу: 16,3 мың (4,5%);
Көлік және логистика: 10,9 мың (3%);
Өнеркәсіп: 3,2 мың (0,9%).
Бұл мәліметтер жұмыспен қамту тек өндіріс пен инфрақұрылымда емес, әлеуметтік салаларда да қарқынды жүріп жатқанын дәлелдейді. Мәселен, құрылыс пен өнеркәсіптің өркендеуі сабақтас салаларда – сауда, логистика, мердігерлік және сервистік қызметтерде қосымша жұмыс орындарының тізбекті түрде ашылуына мультипликативті әсер береді.
Жаңа жұмыс орындары халықтың төлем қабілетін арттырып, бюджетке және әлеуметтік қорларға түсетін түсімдерді көбейтеді. Мәселен, 2026 жылдың екінші тоқсанында ел экономикасында жұмыспен қамтылғандар саны 9,4 миллион адамға жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 79,2 мың адамға өсті. Өсімнің негізгі қозғаушы күші жалдамалы жұмысшылар болды.
Алайда, тек сан қумай, еңбек шартының ашықтығына, жалақы деңгейі мен өнімділікті арттыруға басымдық берілуі тиіс. Алдағы уақытта өңдеу өнеркәсібі, агросектор, құрылыс пен логистика сияқты қосылған құны жоғары жобаларға басымдық беру – ұзақ мерзімді экономикалық тұрақтылықтың басты кепілі болмақ.
