Жаңалықтар

Президент тапсырмасы: Digital Qazaqstan аясында жаңа міндеттер белгіленді

26.08.2026

мин

0

46

Сурет: Opennews.kz

Қазақстан цифрландыруды жай ғана электронды қызметтермен шектемей, мемлекеттік басқару, бизнес, білім және экономикадағы шешім қабылдау жүйесін жасанды интеллектке бейімдеуді көздеп отыр, — деп хабарлайды Dauletten.kz.

Қазақстан цифрлық трансформацияның жаңа кезеңіне өтпек. Үкімет Президенттің Digital Qazaqstan жалпыұлттық стратегиясын жүзеге асыруға арналған іс-қимыл жоспарын бекітті. Құжатқа Премьер-министр Олжас Бектенов қол қойған.

Жоспардағы көрсеткіштерге қарағанда, мақсат тек мемлекеттік қызметтерді онлайн форматқа көшіру емес. Негізгі өзгеріс – жасанды интеллектіні мемлекеттік аппараттың, бизнестің және экономиканың ішкі жұмысына енгізу.

Жасанды интеллект мектептен басталмақ

2029 жылға қарай мектеп пен колледж түлектерінің кемінде 80%-ы жасанды интеллектінің базалық дағдыларын меңгеруі тиіс. Ал 2028 жылға дейін университеттер мен колледждердің кемінде 80%-ында білім беру процесіне AI технологияларын енгізу жоспарланған.

Бұл талап еңбек нарығына да әсер етуі мүмкін. Яғни бірнеше жылдан кейін AI-мен жұмыс істей білу белгілі бір мамандықтың артықшылығы емес, базалық дағдысына айналуы ықтимал.

Мемлекеттік қызметте адам аз араласатын жүйе қалыптасады

Жоспардың азаматтарға тікелей әсер ететін маңызды тармақтарының бірі – мемлекеттік қызметтер мен әлеуметтік қолдау шараларын көрсету уақытын кемінде 50%-ға қысқарту.

Мұнда басты өзгеріс қызметтің жылдамдығында ғана емес. Мемлекеттік органдардың шешім қабылдау процесіне алгоритмдер мен жасанды интеллект көбірек араласуы мүмкін. Яғни азаматтан қайта-қайта құжат сұраудың орнына қажетті ақпараттың цифрлық жүйелер арқылы автоматты тексерілуі көзделеді.

Салық саласында да процестердің едәуір бөлігін адамның тікелей қатысуынсыз орындайтын интеллектуалды әкімшілендіру моделіне көшу жоспарланып отыр.

Бизнеске тексеріс азаюы мүмкін, бірақ цифрлық бақылау күшейеді

Шағын және орта бизнес үшін жоспардағы ең қызық бағыттардың бірі – цифрлық комплаенс пен тәуекелге бағдарланған бақылау.

Тәуекелі төмен кәсіпкерлерге физикалық тексерістерді қысқарту көзделген. Бұл бизнес үшін жақсы жаңалық болғанымен, екінші жағы да бар: бақылау жоғалмайды, оның формасы өзгереді.

Яғни инспектордың кәсіпкердің нысанына келуі азайғанымен, цифрлық жүйелер арқылы жүргізілетін мониторинг күшеюі мүмкін. Басқаша айтқанда, бақылау әлсіремейді – бақылау көзге көрінбейтін форматқа ауысады.

Банк, құрылыс және логистика да цифрланады

2028 жылға қарай банктердің кемінде 80%-ын ақпаратпен қауіпсіз алмасудың цифрлық жүйесіне қосу жоспарланған.

«Бәйтерек» холдингінде 2029 жылға дейін инвестициялық жобалардың 100%-ын AI арқылы мониторингпен қамту көзделіп отыр.

Құрылыс саласында техникалық күрделі жаңа нысандардың барлығы бірыңғай цифрлық контурда сүйемелденбек. Ал көлік-логистика секторында жүктің қозғалысы өткізу пунктінен бастап негізгі дәліздер мен мультимодальды тораптарға дейін бақыланатын жүйеге көшіріледі.

Smart Cargo аясында басым жүк тасымалдары цифрлық паспортпен және маршрут бойындағы трекингпен қамтылмақ.

Бұл логистикадағы негізгі мәселенің бірі – жүктің қай жерде және не себепті кідіргенін анықтауға кететін уақытты қысқартуға мүмкіндік береді.

Энергетика мен медицинада да AI қолданылмақ

2029 жылға қарай жылу-энергетика кешеніндегі активтердің кемінде 70%-ын цифрлық мониторингке қосу жоспарланған.

Денсаулық сақтау жүйесінде бірыңғай цифрлық контур кеңейтіліп, медициналық self-service сервистері дамытылады. Сонымен қатар клиникалық шешім қабылдау кезінде жасанды интеллектіні пайдалану қарастырылған.

Өңірлерде AI Native cities&regions шешімдерін енгізу арқылы қауіпсіздік, қалалық басқару және көлік қозғалысын реттеу жүйелерін цифрландыру көзделіп отыр.

Қазақстан үшін басты сынақ – технологияны енгізу емес, оны қауіпсіз пайдалану

Жоспардың тағы бір маңызды бөлігі – киберқауіпсіздік. Мемлекеттік ақпараттық жүйелердің қорғалу деңгейін арттырумен қатар азаматтарға өз дербес мәліметтерінің қалай пайдаланылатынын бақылауға мүмкіндік беретін сервистерді кеңейту жоспарланған.

Бұл мәселенің маңызы цифрлық жүйелер көбейген сайын арта түседі. Себебі қызметтер неғұрлым автоматтанған сайын, жүйеге жиналатын дерек көлемі де көбейеді.

Үкіметтің жоспары бойынша Қазақстандағы IT-қызметтер мен цифрлық шешімдер экспорты кемінде 50%-ға ұлғайтылуы тиіс.

Осылайша Digital Qazaqstan-ның негізгі мәні – қағаз құжатты электронды форматқа ауыстыру ғана емес. Қазақстан мемлекеттік аппараттан бастап бизнеске дейінгі жүйені дерекке, автоматтандыруға және жасанды интеллектіге сүйенетін модельге көшіруді көздеп отыр.