|
|
|
| Товарные рынки | ||
| BID | ASK | |
| Brent | 0.00 | 0.00 |
| Лайт | 0.00 | 0.00 |
2025 жылдың қорытындысы бойынша халықтың банктердегі жинағы айтарлықтай өсті. Жеке тұлғалардың депозиттері шамамен 15%-ға жуық артып, тарихи жоғары деңгейге жетті. Дегенмен өсім қарқыны біртіндеп баяулай бастағаны байқалады. Бұған алдыңғы жылдардағы жоғары база және халық табысының қысқаруы әсер етуде. Соған қарамастан, азаматтар қаржылық тұрақтылық үшін жинақ жасауға басымдық беріп отыр, - деп хабарлайды Dauletten.kz.
Теңгедегі депозиттерге сұраныс неге артты?
Соңғы жылдары нарықтағы басты өзгеріс – ұлттық валютадағы салымдардың айқын басымдыққа ие болуы. Теңгедегі депозиттер бір жыл ішінде айтарлықтай өссе, валюталық салымдардың өсімі мардымсыз болды.
Мұның басты себебі – пайыздық мөлшерлемелер айырмашылығы. Теңгелік депозиттер бойынша табыстылық 16–20% шамасында болса, шетел валютасындағы шоттарда бұл көрсеткіш әлдеқайда төмен. Соның нәтижесінде депозиттердің долларлану деңгейі тарихи минимумға түсті. Бұл халықтың теңгеге деген сенімінің нығайғанын көрсетеді.
Салымшы мінез-құлқы өзгерді
2025 жылы мерзімсіз шоттардағы қаражат азайып, адамдар қаражатын мерзімді және жинақ депозиттеріне белсенді орналастыра бастады. Бұл салымшылардың қаржыға деген көзқарасы өзгергенін білдіреді: олар енді жай ақша сақтаушы емес, табыс табуды көздейтін инвестор секілді әрекет етуде.
Көпшілік қаражатын екіге бөледі:
бір бөлігі – күнделікті шығындарға,
екінші бөлігі – банкте пайыз әкелетін жинақ ретінде.
Нарық құрылымы
Депозиттердің негізгі бөлігін 15 млн теңгеге дейін жинағы бар азаматтар қалыптастырады. Бұл – ең тұрақты сегмент.
15–50 млн теңге аралығындағы салымшылар ең белсенді топ саналады. Олар банктер ұсынатын мөлшерлемелерді салыстырып, тиімді ұсыныс іздейді.
Ал 50 млн теңгеден жоғары қаражаты бар азаматтардың бір бөлігі инвестициялық құралдарға, бағалы қағаздарға немесе жылжымайтын мүлікке бет бұруда. Соған қарамастан, бұл сегмент те теңгедегі депозиттерді арттыруды жалғастырып отыр.
Қазіргі мөлшерлемелер деңгейі
Қазір нарықтағы орташа пайыздық мөлшерлемелер тарихи тұрғыдан жоғары деңгейде:
мерзімсіз депозиттер – шамамен 15%,
1–6 айлық мерзімді және жинақ салымдар – 19–20%,
6–12 айлық салымдар – 15–16%.
Алайда банктердің ұсынатын табыстылығы базалық мөлшерлемеге барынша жақындап қалды. Бұл алдағы уақытта күрт өсім күтудің негізсіз екенін білдіреді.
2026 жылы не күтіледі?
Сарапшылардың пайымынша, 2026 жыл депозит нарығы үшін тұрақтану кезеңі болуы ықтимал. Пайыздық мөлшерлемелер қазіргі шегіне жақындады, сондықтан табыстылықтың айтарлықтай өсуі күтілмейді.
Дегенмен депозиттер халық үшін әлі де ең қарапайым, түсінікті және қауіпсіз қаржы құралы болып қала береді. Арнайы акциялар мен уақытша тиімді ұсыныстар болуы мүмкін, бірақ жалпы нарықта жаңа рекордтар болжанбайды.
Қарапайым салымшыға тиімді стратегия
2026 жылы тиімді тәсіл мынадай болуы мүмкін:
күнделікті қажет қаражатты картада немесе мерзімсіз шотта ұстау;
алдағы 3–6 айда жұмсалмайтын ақшаны жоғары пайыз беретін мерзімді немесе жинақ депозитіне салу;
пайыз айырмашылығы аз болса, тым ұзақ мерзімге ақша "байлап" қоймау.
2026 жылы депозиттер тез байыту құралы болмайды. Бірақ олар ақшаның сатып алу қабілетін сақтауға, инфляция әсерін азайтуға және тұрақты, болжамды табыс алуға мүмкіндік береді. Қазіргі жағдайда бұл – қаржыны сақтаудың ең сенімді әрі қарапайым жолдарының бірі.
