Баспанаға бағыт

Пәтер бағасы арзандамайды: сарапшылар күтудің қауіпті екенін ескертті

13.08.2026

мин

0

118

Қазақстанда тұрғын үй бағасының төмендеуін күтіп жүргендер аз емес. Алайда құрылыс нарығындағы өзгерістер бағаның тек сұранысқа емес, құрылыс салудың қымбаттауына тәуелді бола бастағанын көрсетіп отыр, — деп хабарлайды Dauletten.kz.

Соңғы айларда «пәтер арзандай ма?» деген сұрақ қайтадан жиі айтыла бастады. Әсіресе ипотека мөлшерлемелері жоғарылап, халықтың төлем қабілеті әлсіреген кезде баға міндетті түрде түсуі керек деген пікір күшейді. Бірақ құрылыс саласының өкілдері бұған сақтықпен қарайды.

Алматыдағы «Қазақстан құрылысшылар одағы» филиалының директоры Тимур Нұртаев тұрғын үй бағасының жақын уақытта айтарлықтай төмендеу ықтималдығы аз екенін айтты. Оның пікірінше, инфляция, құрылыс материалдарының қымбаттауы және құрылыс компанияларына қойылатын жаңа талаптар бағаның төмендеуіне мүмкіндік бермей отыр.

Бірақ мәселенің ең қызық тұсы – Қазақстандағы тұрғын үй нарығы бұрынғы логикамен жұмыс істемей бастағанында.

Бұрын сарапшылар бағаны негізінен сұраныс пен ұсыныс арқылы түсіндіретін. Қазір жағдай өзгеше. Құрылыс компаниялары тек үй салып қоймай, инженерлік желілер тартуға, жол салуға, кей жағдайда мектеп пен балабақша сияқты әлеуметтік инфрақұрылымға да қатысуға мәжбүр. Яғни әр шаршы метрдің ішінде тек бетон мен кірпіштің емес, инфрақұрылымның да құны бар.

Көпшілік байқамайтын тағы бір фактор – уақыттың өзі қымбаттап кетті. Құрылыс бірнеше жылға созылған сайын несие құны, жұмыс күші, логистика және материал бағасы өзгереді. Сондықтан құрылысшы үшін бүгінгі шығын мен екі жылдан кейінгі шығынның айырмасы үлкен. Бұл тәуекел кейін пәтер бағасына қосылады.

Нұртаев бұрынғы жылдары алынған ипотекалардың бүгінгі жағдаймен салыстыруға келмейтінін де атап өтті. Расында, бірнеше жыл бұрын ай сайынғы төлем табысқа шаққанда әлдеқайда жеңіл көрінген. Қазір дәл сондай пәтерді дәл сондай шартпен алу мүмкіндігі айтарлықтай төмендеген.

Егер, баға шынымен халық үшін қолжетімсіз болып бара жатса, неге ол төмендемейді?

Жауап қарапайым емес. Қазақстанда тұрғын үйге деген сұраныс толық жоғалған жоқ. Халық саны өсіп жатыр, ішкі көші-қон жалғасуда, ірі қалаларда жалдамалы пәтер нарығы белсенді. Сондықтан құрылысшылар бағаны күрт түсіргеннен гөрі, жобаларды баяулату немесе жаңа құрылысты кейінге қалдыру жолын таңдауы мүмкін.

Яғни нарықта «арзан пәтер көп болады» деген сценарийден гөрі, «жаңа үй аз салынады» деген сценарийдің ықтималдығы жоғарырақ. Бұл – көп айтылмайтын, бірақ құрылыс саласында жиі талқыланатын мәселе.

Сарапшының «егер отбасы ай сайынғы төлемді көтере алса, сатып алуды қазірден қарастырған жөн» деген пікірі де осыдан туындайды. Өйткені қазіргі жағдайда күту әрдайым тиімді стратегия болмауы мүмкін: табыс өзгермесе де, құрылыс құнының өсуі болашақтағы пәтер бағасын тағы қымбаттатуы ықтимал.