Жаңалықтар

Қазақстанда тұрғын үй үшін жаңа сақтандыру жүйесі пайда болады

27.08.2026

мин

0

55

Сурет: otau.homsters.kz

Қазақстанның үш өңірінде тұрғын үйлерді табиғи апаттардан міндетті сақтандыру жүйесін сынақтан өткізу жоспарланып отыр. Жаңа тәртіп бойынша үй иелері жыл сайын жарна төлеп, төтенше жағдай кезінде бірнеше миллион теңгеге дейін өтемақы ала алады, — деп хабарлайды Dauletten.kz.

Қазақстанда тұрғын үйлерді табиғи апаттардан қорғауға бағытталған міндетті сақтандыру жүйесі енгізілуі мүмкін. Алғашқы кезеңде жоба үш өңірде пилоттық режимде іске қосылады. Алайда нақты қай облыстар таңдалатыны әзірге жарияланған жоқ.

Жаңа жүйе жер сілкінісі, су тасқыны және орман өрттері сияқты табиғи апаттардан келген шығынды өтеуге бағытталған. Яғни баспанасы табиғи апат салдарынан бүлінген тұрғын белгілі бір тәртіппен сақтандыру төлемін ала алады.

Алдын ала ұсыныс бойынша жыл сайынғы жарна 2 мыңнан 20 мың теңгеге дейін болуы мүмкін. Оның нақты мөлшері тұрғын үйдің ерекшелігі мен тәуекел деңгейіне байланысты белгіленуі ықтимал.

Ең көп назар аударатын тұсы – төлем көлемі. Жарна төлеген жағдайда апат болған кезде үй иесіне бастапқы кезеңде 1 миллионнан 10 миллион теңгеге дейін қаражат қарастырылуы мүмкін. Бұл жарна сомасынан шамамен 500 есеге дейін көп төлем алуға мүмкіндік беретін модель.

Дегенмен бұл ақша бірден үйді толық қалпына келтіруге жетпеуі мүмкін. Алғашқы төлем ең қажетті шығындарды жабуға бағытталып, кейін өтемақы көлемін ұлғайту тетігі қарастырылуда. Осы мақсатта арнайы қор құру ұсынылған.

Маңыздысы – жүйе бірден барлық азаматқа міндеттелмейді. Жоспар бойынша үш жылдық өтпелі кезең қарастырылып, міндетті жарналар кейін енгізіледі. Алдымен модель үш өңірде сыналып, нәтижесіне қарай Қазақстанның басқа аймақтарына тарату мәселесі қаралады.

Бұл жерде тұрғындарды алаңдатуы мүмкін негізгі мәселе – жаңа төлемнің отбасылық бюджетке қосымша салмақ түсіруі. Жылына 2 мың теңге көпшілік үшін айтарлықтай шығын болмауы мүмкін, алайда ең жоғары 20 мың теңгелік жарна бірнеше жыл ішінде едәуір сомаға айналады. Сондықтан жүйенің тиімділігі тек қанша ақша жиналатынымен емес, төтенше жағдай кезінде тұрғын нақты қанша өтемақы алатынымен өлшенбек.

Айта кетейік, бұған дейін Үкімет табиғи апаттардан тұрғын үйлерді сақтандыруға қатысты заң жобасын жоспардан алып тастаған болатын. Енді бұл мәселе қайта қаралып отыр.

Пилоттық жоба іске қосылатын үш өңірдің нақты тізімі әзірге белгісіз.