Жаңалықтар

Құрылтайдың жаңа Регламенті қабылданды: депутаттар қалай жұмыс істейді?

10.09.2026

мин

0

68

Сурет: BAQ.kz

Құрылтай депутаты Снежанна Имашева елдің жоғары өкілді органының ішкі жұмыс тәртібі мен заң шығару рәсімдерін айқындайтын су жаңа Регламент жобасының қабылданғанын мәлімдеді. Ауқымды құжат 31 тарау мен 310 тармақтан тұрады, — деп хабарлайды Dauletten.kz.

Сессиялар мен өңірлерге сапар тәртібі

Жаңа Регламентке сәйкес, Құрылтайдың негізгі жұмысы сессиялық форматта жүзеге асады. Кезекті сессия жыл сайын қыркүйектің алғашқы жұмыс күннен басталып, маусымның соңғы жұмыс күніне дейін созылады. Сессия аралығындағы уақытта депутаттар сайлаушылармен кездесіп, түзетулер әзірлейді.

Елді мекендерге шығу үшін депутаттарға 10 күнге дейін уақыт беріледі. Мұндай сапарлар әр сессияда кемінде екі рет ұйымдастырылуы тиіс.

Жұмыс кестесі төмендегідей бекітілген:

 Дүйсенбі: Үкімет сағаты

 Сәрсенбі және бейсенбі: Жалпы отырыстар

 Жұма: Парламенттік тыңдаулар

Отырыс заңды деп танылуы үшін оған депутаттардың кемінде үштен екісі (кеңеске кемінде 97 депутат) қатысуы шарт. Барлық отырыстар ашық түрде өтіп, онлайн трансляцияланады, тек ерекше жағдайларда ғана жабық жиын өтуі мүмкін.

Заң қабылдаудың 3 сатысы

Регламенттің ең басты бөлігі – заң шығару процесі. Енді заң жобалары үш оқылымда қаралады (халықаралық келісімдерді ратификациялау немесе денонсациялауға қатысты жобалар екі оқылыммен шектеледі):

Бірінші оқылым: Заңның негізгі концепциясы, мақсаты мен әлеуметтік-экономикалық салдары талқыланады.

Екінші оқылым: Жұмыс тобы мен бас комитет жинақтаған нақты түзетулер мен салыстырмалы кестелер қаралады.

Үшінші оқылым: Заң техникасы, Конституцияға сәйкестігі мен редакциялық түзетулер түпкілікті пысықталады. Бұл кезеңде жобаның құқықтық мазмұнын өзгертетін жаңа түзетулер енгізуге тыйым салынады.

Сонымен қатар, заңнамалық бастама иесі кез келген кезеңде өз жобасын кері қайтарып алуға құқылы.

Кадрлық және өзге де өкілеттіктер

Құжатта заң шығарудан бөлек, декларациялар, өтініштер мен мәлімдемелер сияқты заңнамалық емес актілерді қабылдау тәртібі жазылған. Сондай-ақ Регламент Президентке лауазымды тұлғаларды тағайындауға келісім беру, Жоғарғы Сот судьяларын сайлау және Конституциялық мен Жоғарғы Сот судьяларын тиіспеушілік құқығынан айыру сияқты маңызды мемлекеттік шешімдерді қабылдау механизмін толық реттейді.

 Неліктен бұл маңызды? 310 тармақтан тұратын жаңа Регламент – Құрылтайдың бюрократиясыз, ашық әрі нақты регламенттелген режимде жұмыс істеуіне жол ашады. Түзетулерді үш оқылымға бөлу заңдардың шикі болып шығуына тосқауыл қояды.

Сәрсенбі-бейсенбі күндері өтетін отырыстардың онлайн таратылуы және депутаттардың өңірлерге сапарының (сессияда кемінде 2 рет) міндеттелуі халық пен өкілетті орган арасындағы байланысты күшейтеді.