Қазақстанда миллионерлерге салынатын салық көбейе ме?
06.11.2026
0 мин
0
141
Сурет: Ғаламтордан
Қазақстанда аса ірі байлық иелері үшін жоғары салық мөлшерлемесін енгізу тетіктері қарастырылып жатыр, — деп хабарлайды Dauletten.kz.
Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасынан соң қолға алынған бастама аясында ҚР Ұлттық экономика министрлігі халықаралық тәжірибе мен фискалдық тәуекелдерді таразылауға кірісті. Төленетін салық мөлшері қанша болмақ және ол компанияларға ма, әлде жеке тұлғаларға қатысты ма?
Қазақстан Үкіметі елдегі өте ауқатты азаматтардың табысына салынатын салық көлемін ұлғайту мүмкіндіктерін жан-жақты зерделеуде. Бұл туралы Ұлттық экономика бірінші вице-министрі А. Әмрин ресми сауалға берген жауабында мәлім етті.
Президенттің халыққа Жолдауында берілген тапсырмасына сәйкес, бұл жұмысты Үкімет пен Құрылтай өкілдері бірлесіп атқарады.
Реформа кімді қамтиды: Жеке тұлғалар ма, әлде бизнесті ме?
Қазіргі уақытта бастама бастапқы талдау кезеңінен өтіп жатыр. Салалық министрлік прогрессивті салық жүйесінің әлемдік тәжірибесін, әлеуметтік-экономикалық салдарын және фискалдық әділдік қағидаттарын негізге ала отырып шешім шығармақ.
Салық кодексіне енгізілетін ықтимал өзгерістер отандық және шетелдік компанияларға да қатысты болуы мүмкін бе деген сұрақ әлі ашық. Ведомство өкілдерінің айтуынша, нақты ұсыныстар кешенді сараптама аяқталғаннан кейін ғана жарияланады.
Жаңа Салық кодексін әзірлеу: Жобалық офис немен айналысып жатыр?
Заңнаманы жаңарту және жаңа кодексті іске асыру мақсатында арнайы Жобалық офис іске қосылды. Бұл алаң мемлекеттік органдар мен бизнес өкілдерінің басын қосып, түйткілді мәселелерді шешуге мүмкіндік береді.
Нәтижесінде, кәсіпкерлердің ұсыныстарын ескере отырып, Салық кодексіне өзгерістер енгізу туралы Заң жобасы дайындалды. Құжат барлық келісу процедураларынан өткен соң белгіленген тәртіппен Құрылтай талқылауына ұсынылатын болады.
Ірі және шағын бизнеске қандай салық мөлшерлемелері қолданылады?
Министрлік таратқан ақпаратқа сәйкес, салық мөлшері субъектінің масштабына (ірі, орта немесе шағын) ғана емес, ең алдымен қызмет сипатына, табыс көзіне және таңдалған режимге тікелей байланысты.
Жалпыға бірдей режимдегі негізгі салық көрсеткіштері:
Корпоративтік табыс салығы (КТС): базалық мөлшерлеме – 20% (банктер мен ойын бизнесі үшін – 25%, әлеуметтік салаға – 5%);
Қосылған құн салығы (ҚҚС): 16%;
Жеке табыс салығы (ЖТС): 10% (жылына 8 500 АЕК-тен асатын кіріс бөлігіне – 15%);
Әлеуметтік салық: 6%.
Айта кету керек, шағын және микро-бизнеске арналған арнаулы салық режимдерінің саны 2026 жылдан бастап жетіден үш санатқа дейін қысқарды.
Ал салықтық жеңілдіктер компанияның көлеміне қарай емес, салынған инвестиция мөлшеріне, қызмет бағытына және заңда көрсетілген міндеттемелердің орындалуына қарай тағайындалады. Тіпті жер қойнауын пайдаланушылар сияқты арнайы сала өкілдері стандартты салықтардан бөлек, табиғи ресурстарды игергені үшін қосымша төлемдер төлейді.
Шетелдік және жергілікті компаниялар: Салық салу айырмашылығы бар ма?
Қазақстанда салық салу тәртібі компанияның тіркелген еліне емес, оның салықтық резиденттігіне және кіріс алу тәсіліне негізделген.
1. Резиденттер мен тұрақты мекемелер: Елде тұрақты мекемесі бар шетелдік компаниялар мен отандық бизнеске негізінен бірдей салық қағидаттары қолданылады.
2. Тұрақты мекемесі жоқ шетелдік ұйымдар: Қазақстанда тұрақты мекеме ашпай табыс табатын шетелдік компаниялардан салық бірден төлем көзінен ұсталады. Мұнда шығындарды шегеру құқығы берілмейді.
Мұндай айырмашылықтар халықаралық келісімшарттарға және қосарланған салық салуды болдырмау туралы уағдаластықтарға байланысты реттеледі.
